Boek
Nederlands

Wwwhhoooosshhh : over poëzie en haar wereldse inbedding

Wwwhhoooosshhh : over poëzie en haar wereldse inbedding

Polemisch essay over poe͏̈zie als zelfrealiserend lingui͏̈stisch proces.
Titel
Wwwhhoooosshhh : over poëzie en haar wereldse inbedding
Auteur
Dirk Van Bastelaere
Taal
Nederlands
Uitgever
Nijmegen: Vantilt, 2001
269 p.
ISBN
90-75697-30-9

Besprekingen

Essays van Dirk van Bastelaere

Dirk van Bastelaere krijgt de driejaarlijkse cultuurprijs voor poëzie van de Vlaamse Gemeenschap voor zijn dichtbundel Hartswedervaren . Van Bastelaere is niet alleen dichter, hij is ook een vaak polemisch essayist. Zopas verscheen zijn essaybundel Wwwhhoooosshhh , een overtuigende verantwoording van iemand die met de praktijk en de theorie van de poëzie zeer hoog wil inzetten.

Dirk van Bastelaere behoort tot de meest ambitieuze categorie in de literatuurgeschiedenis: die van de dichters-essayisten. In hun activiteiten laten ze doordeweekse, in hun ogen vrijblijvende genres als de 'roman' of het 'verhaal' voor wat ze zijn, om zich toe te leggen op de lastige uitersten van het literaire spectrum. In zekere zin is die radicale keuze voor poëzie én essay zoiets als het verenigen van water en vuur, want hun retorische vermogens liggen zeer ver uit elkaar. Van Bastelaere zelf verwoordt het in zijn essaybundel Wwwhhooosshhh ergens als volgt: ,,Een belangrijk verschil tussen critici en dichters is dat de laatsten zich werkelijk alles kunnen permitteren. Van het hooggestemde tot het oliekoekendomme, van delirium tot preek, van meligheid tot hysterie en tot ver buiten al deze perken reikt hun vrijheid. [...] Maar voor een criticus ligt dat wel even anders.'' Die behoort inderdaad, meer dan welke andere schrijvelaar ook, rekenschap te geven. Terwijl de dichter in…Lees verder

De torens van de poëzie

Dirk van Bastelaere en Gerrit Komrij verdedigen het gedicht elk op hun manier.

VOORSPELBARE VADERMOORD WESP EN HOMMEL

Vliegtuigen die zich in torens boren: het leek nergens goed voor. Maar naast het dynamiet dat 11 september 2001 onder de politieke en maatschappelijke verhoudingen heeft gelegd, zouden de aanslagen in de Verenigde Staten wel eens voor gensters in de kunst kunnen zorgen. Geen opzichtig vuurwerk van schrijvers, theatermakers of beeldend kunstenaars die nu dringend apocalyptische visioenen moeten vormgeven, mogen we hopen. Maar bijvoorbeeld knetterende letteren, omdat wie schrijft zich ervan bewust wordt dat lezen en schrijven zich nooit op neutraal, klinisch gezuiverd terrein kunnen afspelen: iedereen is op de een of andere manier wel gedetermineerd door historische, sociologische of psychologische factoren. Dat alles vormt een subtekst die we zelf niet kunnen lezen, omdat we er zelf als een personage in figureren.

Uit de ondertitel van Dirk van Bastelaeres essaybundel Wwwhhoooosshhh - Over poëzie en haar wereldse inbedding - blijkt…Lees verder

De essays van Dirk van Bastelaere roepen bij sommige recensenten furieuze reacties op: men haalt complexe volzinnen aan om de intellectualistische pretenties ervan aan de kaak te stellen of ze worden simpelweg als "ideologisch gemotiveerde glossolalie" ('Vrij Nederland', 23.2.2002) bestempeld. Stevige kritiek, zo lijkt het, maar eigenlijk wordt hier onder het mom van een kritische evaluatie vooral blijk gegeven van veel onbegrip of -- zo valt te vrezen -- rancune en frustratie. Van Bastelaere ontmaskert in de essaybundel Wwwhhoooosshhh nl. heel wat vooroordelen en clichés die inherent geworden zijn aan een groot deel van de hedendaagse Nederlandstalige poëzie (vandaar de rancune) en doet dit op een overtuigende en theoretisch sterk onderbouwde manier (wat blijkens de sloganeske afweer en het gebrek aan degelijke tegenargumentatie frustrerend werkt). Deze 'kritiek' op de ideologische positie en het intellectualisme van Van Bastelaere is om nog meer redenen eigenaardig en dubieus…Lees verder
Dirk van Bastelaere (1960) betoont zich in zijn eerste essaybundel een gedreven pleitbezorger van een poëzie, de zijne bij voorbeeld, die geen afgeleide is van de werkelijkheid, maar zelf een werkelijkheid (in taal) tot stand brengt. De vooraanstaande Vlaamse criticus Hugo Brems krijgt te horen dat zijn poëziebeschouwingen gedicteerd worden door 'een kleinburgerlijke ideologie'. De dichter Herman Leenders moet ook al een ideologische doorlichting ondergaan en dan blijkt zijn werk (verwerpelijk) conformistisch. Welk onderwerp hij ook bij de kop pakt, het zijn altijd literairtheoretische en ideologiekritische overwegingen die bij Van Bastelaere de boventoon voeren (vandaar dat Barthes, Blanchot, Derrida, Foucault, Kristeva, De Man e.a. zo vaak worden aangehaald). Daarmee gaat een taalgebruik gepaard waarvan, zoals dat heet, de honden geen brood lusten. In een programmatisch essay luidt zijn (voorlopige) definitie van poëzie: 'Het gedicht is een onafsluitbare zelfrealisatie van een lingu…Lees verder

Over Dirk Van Bastelaere

Dirk van Bastelaere (Sint-Niklaas, 23 oktober 1960) is een Vlaams postmodern dichter, essayist en vertaler. Van 2014 tot zijn ontslag in 2016 was hij werkzaam als woordvoerder van de N-VA-fracties in de Kamer en de Senaat.

Publicaties en tijdschriften

Van Bastelaere publiceerde gedichten in onder andere Dietsche Warande & Belfort, Ambrozijn, De Gids, De Vlaamse Gids, Diogenes, Yang, Heibel, Nieuw Wereldtijdschrift, Het Moment, Maatstaf en Kreatief. Essays, bijdragen en interviews verschenen onder andere in Ambrozijn, Poeziëkrant, Kreatief, Nieuw Wereldtijdschrift, De Brakke Hond, Yang, De Vlaamse Gids, Knack, Dietsche Warande & Belfort, Parmentier en De Morgen.

Hij was ook betrokken bij het ontstaan van twee tijdschriften, met name R.i.P. Tijdschrift voor Literatuur en Stijl (begin jaren 80) en het recentere freespace Nieuwzuid. In dat eerste tijdschrift zijn volgens Hugo Bre…Lees verder op Wikipedia